چيزى كه مورد نياز مردم بوده است كم نگذارده ، تا كسى نگويد اگر فلان مطلب درست بود در قرآن نازل مىشد ، آگاه باشيد همه نيازمنديهاى بشر را خدا در آن نازل كرده است » ( 1 ) . در حديث ديگرى از امام باقر ع مىخوانيم : ان اللَّه تبارك و تعالى لم يدع شيئا تحتاج اليه الامة الا انزله فى كتابه و بينه لرسوله ( ص ) و جعل لكل شىء حدا ، و جعل عليه دليلا يدل عليه ، و جعل على من تعدى ذلك الحد حدا : « خداوند متعال چيزى را كه مورد نياز اين امت است در كتابش فرو گذار نكرده ، و براى رسولش تبيين نموده است ، و براى هر چيزى حدى قرار داده ، و دليل روشنى براى آن نهاده ، و براى هر كسى كه از اين حد تجاوز كند ، حد و مجازاتى قائل شده است » ( 2 ) . حتى در روايات اسلامى اشاره روشنى به اين مساله شده كه علاوه بر ظاهر قرآن و آنچه توده مردم و دانشمندان از آن مىفهمند ، باطن قرآن نيز اقيانوسى است كه بسيارى از مسائلى كه فكر ما به آن نمىرسد در آن نهفته است ، اين بخش از قرآن ، علم خاص و پيچيده اى دارد كه در اختيار پيامبر و اوصياى راستين او است ، چنان كه در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم ما من امر يختلف فيه اثنان الا و له اصل فى كتاب اللَّه عز و جل و لكن لا تبلغه عقول الرجال : « تمام امورى كه حتى دو نفر در آن اختلاف دارند ، اصل و ضابطه اى در قرآن دارد ولى عقل و دانش مردم به آن نمىرسد » ( 3 ) . عدم دسترسى عموم به اين بخش كه آن را مىتوان تشبيه به « و جدان ناخودآگاه آدمى » كرد ، هرگز مانع از آن نخواهد بود كه بخش خود آگاه و ظاهرش

--> ( 1 ) تفسير نور الثقلين جلد 3 صفحه 740 . ( 2 ) مدرك قبل . ( 3 ) نور الثقلين جلد 3 صفحه 75 .